Mag een franchisegever de formule zomaar wijzigen?

Wat staat er in de franchiseovereenkomst?

Franchiseovereenkomsten bevatten tegenwoordig een verplichte bepaling die de franchisegever de mogelijkheid geeft om de formule tussentijds aan te passen. Dit is nodig om de formule actueel en concurrerend te houden. Zo’n wijzigingsbevoegdheid is echter geen vrijbrief om iedere verandering zonder overleg door te voeren, zeker niet als dit grotere financiële impact heeft voor franchisenemers.

Een wijziging moet binnen de afspraken uit de franchiseovereenkomst passen. Ook moet de franchisegever zich gedragen als een goed franchisegever. Dat betekent onder meer dat de wijziging zorgvuldig wordt voorbereid, duidelijk wordt onderbouwd en tijdig met de franchisenemers wordt besproken. Is de wijziging niet gedekt door de bestaande overeenkomst, dan kan deze in beginsel niet eenzijdig worden opgelegd.

Wanneer is instemming nodig?

De Wet franchise geeft franchisenemers onder bepaalde voorwaarden een instemmingsrecht. Dit speelt wanneer een franchisegever de formule tijdens de looptijd van de overeenkomst wil wijzigen en dit leidt tot een investering, een nieuwe of hogere financiële bijdrage, andere kosten of een verwachte omzetdaling bij de franchisenemer.

In de franchiseovereenkomst moeten hiervoor drempelwaarden zijn opgenomen. Blijven de financiële gevolgen onder de afgesproken drempel, dan is voorafgaande instemming op grond van de Wet franchise in principe niet nodig. Wordt de drempel overschreden, dan moet de franchisegever vooraf instemming verkrijgen. Dat kan via overleg met de Franchiseraad of Franchisevereniging.

De franchisegever kan daarbij ook kiezen voor instemming van de meerderheid van de in Nederland gevestigde franchisenemers of voor instemming van iedere franchisenemer die financieel door de wijziging wordt geraakt.

Ontbreekt een drempelwaarde in de franchiseovereenkomst? Dan is bij iedere formulewijziging met de genoemde financiële gevolgen voorafgaande instemming nodig, ongeacht de hoogte van het bedrag. Een drempelwaarde mag bovendien niet zo hoog zijn dat het instemmingsrecht in de praktijk geen betekenis meer heeft.

Informeren is iets anders dan instemmen

Ook wanneer formeel geen instemming nodig is, blijft tijdige communicatie belangrijk. Franchisenemers moeten weten waarom een wijziging nodig is, wat deze inhoudt, wanneer deze wordt ingevoerd en welke gevolgen zij kunnen verwachten.

Door franchisenemers al tijdens de voorbereiding te betrekken, kunnen praktische bezwaren vroeg worden herkend. De franchisenemers kennen de dagelijkse praktijk, terwijl de franchisegever het overzicht over de gehele formule heeft. Juist die combinatie leidt vaak tot een beter uitvoerbaar besluit.

Begin daarom niet bij de vraag of een wijziging juridisch kan worden afgedwongen. Begin bij het doel van de verandering, breng de gevolgen per vestiging in kaart en controleer vervolgens welke afspraken en drempelwaarden van toepassing zijn. Leg daarna het besluit, de instemming en de uitvoering zorgvuldig vast in de franchiseovereenkomst, het handboek of de notulen van het overleg.

Een franchisegever mag en moet de formule blijven ontwikkelen. De manier waarop veranderingen worden voorbereid en ingevoerd, bepaalt echter in belangrijke mate of zij ook worden geaccepteerd. Een zorgvuldig proces voorkomt niet alleen juridische discussies, maar zorgt vooral voor meer begrip en draagvlak binnen de formule.

De FranchiseAdviseur begeleidt franchiseorganisaties bij formulewijzigingen, het creëren van draagvlak en het actualiseren van franchiseovereenkomsten en handboeken.